• فهرست مقالات


      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - ارتباط¬سنجی کانه¬زایی مس و ساختارها در منطقه علی¬آباد - دره¬زرشک با استفاده از داده¬های زیرسطحی ژئوتکنیکی و ژئوشیمیایی
        مهدی  رمضانی حجت اله صفری غلامحسین  شمعانیان همایون  صفایی
        برای ارتباط¬سنجی بین کانی¬زایی مس پورفیری و سیستم¬های گسلی، کانسارهای پورفیری علی¬آباد و پورفیری– اسکارن دره¬زرشک در كمربند ماگمایی اروميه– دختر انتخاب شدند. در این پژوهش سعی شد این ارتباط با استفاده از داده¬های سطحی و زیرسطحی (اطلاعات حاصل از حفاری¬های صورت گرفته در قا چکیده کامل
        برای ارتباط¬سنجی بین کانی¬زایی مس پورفیری و سیستم¬های گسلی، کانسارهای پورفیری علی¬آباد و پورفیری– اسکارن دره¬زرشک در كمربند ماگمایی اروميه– دختر انتخاب شدند. در این پژوهش سعی شد این ارتباط با استفاده از داده¬های سطحی و زیرسطحی (اطلاعات حاصل از حفاری¬های صورت گرفته در قالب اطلاعات ژئوتکنیکی و میزان عیار مس) در محل کانسارهای علی¬آباد و دره¬زرشک، روشن شود. نتایج این مطالعات نشان داد که کمربند¬های گسلشی که از طریق بررسی معیار میزان کیفیت سنگ (RQD) به‌دست‌آمده انطباق به نسبت خوبی با گسل-هایی که از طریق مطالعات سطحی و روش¬های سنجش از دور به‌دست آمده¬اند، دارند. همچنین در طول این پهنه¬های گسلیده عیار کانه¬زایی مس بالاتر می¬باشد، به این ترتیب، ارتباط کانه¬زایی و گسلش در منطقه اثبات می¬شود. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        2 - بررسی شاخص یخ‌زدگی– آب‌شدگی مصالح شن و ماسه در محیط‌های مختلف در منطقه دیره در استان کرمانشاه
        کاظم  بهرامي سید محمود  فاطمی عقدا علی  نورزاد مهدی  تلخابلو
        با توجه به تأثیری که محیط¬های زمین¬شناسی تجمع سنگ‌دانه‌های طبیعی می¬تواند در میزان افت وزنی ناشی از یخ¬زدگی- آب¬شدگی سنگ‌دانه‌ها داشته باشد، در این پژوهش، ارتباط محیط¬های زمین¬شناسی و میزان افت وزنی سنگ‌دانه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. محل¬های نمونه¬¬برداری شامل دو وا چکیده کامل
        با توجه به تأثیری که محیط¬های زمین¬شناسی تجمع سنگ‌دانه‌های طبیعی می¬تواند در میزان افت وزنی ناشی از یخ¬زدگی- آب¬شدگی سنگ‌دانه‌ها داشته باشد، در این پژوهش، ارتباط محیط¬های زمین¬شناسی و میزان افت وزنی سنگ‌دانه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. محل¬های نمونه¬¬برداری شامل دو واریزه، 12 مخروط¬افکنه و سه بستر رودخانه¬ای بوده و از هر محل دو نمونه برداشته شده است. لیتولوژی حوضه بالادست برای همه نمونه¬ها یکسان و شامل آهک آسماری است. نمونه‌های برداشت شده به آزمایشگاه منتقل و میزان افت وزنی ناشی از یخ¬زدگی- آب¬شدگی مطابق با استانداردTEX-432-A به دست آمد همچنین درصد سنگ‌دانه‌های دارای درزه از طریق بررسی¬های چشمی اندازه¬گیری شد. نتایج به¬دست¬ آمده از این تحقیق نشان می¬دهد که محیط¬های واریزه¬ای بیشترین میزان افت وزنی (14 درصد برای اندازه mm19-16) و محیط¬های رودخانه¬ای کمترین میزان افت وزنی (کمتر از یک درصد برای اندازه mm75/4-36/2) را دارند. مخروط¬افکنه¬ها نیز حالتی حد واسط این دو را دارند. با افزایش مساحت حوضه بالادست از 25 تا 309 هکتار و افزایش طول آبراهه اصلی از یک تا بیش از سه کیلومتر میزان افت وزنی کاهش می¬یابد. مهم‌ترین علت این اختلاف میزان افت وزنی شدت درزه¬داری سنگ‌دانه‌ها و تخلخل ناشی از هوازدگی بیشتر در محیط¬های واریزه¬ای است که به ترتیب در محیط¬های مخروط¬افکنه¬ای و رودخانه¬ای کمتر می¬شود. اندازه سنگ‌دانه‌ها نیز بر روی میزان افت وزنی تأثیر¬گذار است به‌طوری‌که با افزایش اندازه، میزان افت وزنی افزایش می¬یابد. ارتباط اندازه ذرات با میزان افت وزنی متأثر از محیط¬های زمین¬شناسی است. در محیط¬های واریزه¬ای و مخروط¬افکنه¬های با حوضه بالادست کوچک اختلاف افت وزنی سنگ‌دانه‌های درشت و ریز بیشتر است و در بسترهای رودخانه¬ای و مخروط¬افکنه¬های با حوضه بالادست بزرگ اختلاف افت وزنی سنگ‌دانه‌های درشت و ریز کمتر است. در واقع در بسترهای رودخانه‌ای و مخروط‌افکنه‌های دارای حوضه بالا‌دستی بزرگ اثر اندازه ذرات در میزان افت وزنی کاهش یا از بین می¬رود. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        3 - جایگاه تکتونوماگمایی دیابازها و جریان‌های بازالتی افیولیت شمال مکران، جنوب شرقی ایران
        عزیزالله  تاجور محمدمهدی  خطیب محمدحسین  زرین¬کوب
        افیولیت شمال مکران در جنوب شرقی ایران، به‌عنوان بخشی از افیولیت¬های تتیس، در حدفاصل بلوک¬های قاره¬ای لوت و باجکان-دورکان قرار دارد. از جمله سنگ‌های تشکیل‌دهنده¬ این توالی افیولیتی، دیابازها و جریان‌های بازالتی هستند که بیشترین برونزد را در شرق منطقه دارند. شواهد ساختاری چکیده کامل
        افیولیت شمال مکران در جنوب شرقی ایران، به‌عنوان بخشی از افیولیت¬های تتیس، در حدفاصل بلوک¬های قاره¬ای لوت و باجکان-دورکان قرار دارد. از جمله سنگ‌های تشکیل‌دهنده¬ این توالی افیولیتی، دیابازها و جریان‌های بازالتی هستند که بیشترین برونزد را در شرق منطقه دارند. شواهد ساختاری، سنگ¬نگاری و زمین¬شیمیایی بیانگر شکل¬گیری این سنگ‌ها در جایگاه¬های زمین¬ساختی متفاوت است. بر اساس ویژگی¬های زمین¬شیمیایی، دیابازها و بازالت‌ها در دو گروه جای می¬گیرند: در یک گروه، دیابازها و جریان‌های بازالتی با ترکیب تولئیتی قرار دارند که ویژگی‌های شبیه به پشته¬های میان‌اقیانوسی (MORB) را به نمایش می¬گذارند. گروه دوم شامل جریان‌های بازالتی تا داسیتی با ترکیب کالک¬آلکالن است که ویژگی‌های کمان¬های آتشفشانی را به نمایش گذاشته و نشانه-های محیط‌های فرورانش در آنها دیده می¬شود. دو رخداد ماگمایی منجر به تشکیل این دو گروه از سنگ‌ها شده است: 1) ماگماتیسم نوع MORB حاصل از کشش و بازشدگی بین دو بلوک قاره¬ای که منجر به شکل¬گیری دیابازها و بازالت‌های تولئیتی در کرتاسه پیشین شده است. غنی¬شدگی این سنگ‌ها نسبت به عناصر نادر خاکی سبک(LREE) و مقادیر پایینLa/Yb و به نسبت بالای U/Th نمایانگر تاثیر ترکیبات قاره¬ای در مذاب به وجود آورنده¬ آنها است. 2) ماگماتیسم مرتبط با فرورانش که گدازه¬های بازالتی، آندزیتی و داسیتی دارای ویژگی‌های کالک¬آلکالن را در کرتاسه پسین برجای گذاشته است. غنی¬شدگی LREE و LILE، ناهنجاری منفی Nb و Ta، نسبت بالای Pb/Ce و مقدار تمرکز اندک TiO2 در این سنگ‌ها، نمایانگر تاثیر ورقه¬ فرورانشی در ترکیب آنها است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        4 - زمین¬شناسی و کانه¬زایی طلا در محدوده غرب کسنزان، جنوب¬¬ سقز، استان کردستان
        شجاع¬الدین  نیرومند حسینعلی تاج الدین سبا  حقیری قزوینی
        محدوده طلای غرب کسنزان در 14 کیلومتری جنوب سقز واقع است. واحدهای سنگی رخنمون یافته در این گستره، مجموعه¬ای از سنگ¬های آتشفشانی-رسوبی دگرگون شده متعلق به پرکامبرین و کرتاسه شامل شیست، فیلیت و مرمر می¬باشند که توسط توده¬های گرانیتوییدی قطع شده¬اند. میزبان اصلی کانی¬سازی ط چکیده کامل
        محدوده طلای غرب کسنزان در 14 کیلومتری جنوب سقز واقع است. واحدهای سنگی رخنمون یافته در این گستره، مجموعه¬ای از سنگ¬های آتشفشانی-رسوبی دگرگون شده متعلق به پرکامبرین و کرتاسه شامل شیست، فیلیت و مرمر می¬باشند که توسط توده¬های گرانیتوییدی قطع شده¬اند. میزبان اصلی کانی¬سازی طلا، یک توده کوارتز سینیتی می¬باشد، که در راستای يك پهنۀ بُرشي با راستاي شمال غرب- جنوب شرق نفوذ کرده است. کانسنگ¬های طلادار، بخش¬های به¬شدت دگرشکل و دگرسان شده از توده کوارتز سینیتی هستند که واجد فابریک¬های میلونیتی- اولترامیلونیتی بوده و با مجموعه¬ای از دگرسانی¬های سیلیسی، سرسیتی، کربناتی و سولفیدی همراه هستند. کانی‌شناسی کانسنگ ساده و شامل پیریت، کالکوپیریت، اسفالریت، گالن، آرسنوپیریت، مگنتیت، طلا و ترکیبات هیدروکسیدی آهن می¬باشد. طلا در اندازه¬های کوچک¬تر از 40 میکرون، به¬صورت آزاد در کوارتز و نیز به¬صورت میان‌بار در پیریت مشاهده شده است. مطالعات میان¬بارهای سیال بر روی کوارتزهای کانسنگ¬های طلادار، بیانگر دمای همگن¬شدگی سیالات کانه¬ساز در بازه 4/137 تا 5/240 درجه سانتی‌گراد و شوری 16/1 تا 06/12 درصد وزنی معادل نمک طعام است که با ترکیبی از فرآیندهای رقیق¬شدگی و اختلاط دو سیال گرمابی (با منشاءهای دگرگونی و جوی) سازگار می¬باشد. مقایسه ویژگی¬¬های مطالعه شده در محدوده طلای غرب کسنزان با ویژگی¬های شاخص کانسارهای طلا، نشان می¬دهد که این کانسار از نظر ویژگی¬های زمین¬شناختی و کانی-سازی بیش¬ترین شباهت را با ذخایر طلای تیپ کوهزایی داراست. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        5 - تحليل زماني- مکاني محيط رسوبي نهشته¬هاي کربناته کرتاسه بالايي در منطقه بجستان (شمال بلوک لوت)
        زهرا  رضازاده عباس  صادقی محبوبه  حسینی برزی احمد رضا  خزاعی
        در اين پژوهش ميکروفاسيس، محيط رسوبي و مدل رسوبي نهشته¬هاي کربناته کرتاسه بالايي در منطقه بجستان در چهار برش چاچول، شهرک صنعتي، مزار و بهاباد مورد مطالعه و تحليل قرار گرفت. اين نهشته¬ها در برش¬هاي متفاوت با ضخامت¬هاي متفاوت رخنمون پيدا کرده و بر اساس بافت رسوبي، شواهد پت چکیده کامل
        در اين پژوهش ميکروفاسيس، محيط رسوبي و مدل رسوبي نهشته¬هاي کربناته کرتاسه بالايي در منطقه بجستان در چهار برش چاچول، شهرک صنعتي، مزار و بهاباد مورد مطالعه و تحليل قرار گرفت. اين نهشته¬ها در برش¬هاي متفاوت با ضخامت¬هاي متفاوت رخنمون پيدا کرده و بر اساس بافت رسوبي، شواهد پتروگرافي و فوناي موجود در اين نهشته¬ها شش ميکروفاسيس کربناته متعلق به سه کمربند رخساره¬اي لاگون، سد و دریای باز کم‌عمق واقع در رمپ داخلي شناسايي شد. مقايسه ميکروفاسيس¬ها و کمربند¬هاي رخساره¬اي برش¬هاي مختلف روند افزايش ملايم و تدريجي عمق را براي سنومانين و افزايش محسوسي را در سانتونين- کامپانين پيشين نسبت به سنومانين نشان مي¬دهند. همچنين عمق نهشت اين رسوبات در دو برش چاچول و شهرک صنعتي کم‌عمق‌تر و کم‌وبیش مشابه بوده و به نسبت دو برش مزار و بهاباد عمق بيشتري را نشان مي¬دهند. بر اين اساس امتداد خط ساحل کم‌وبیش شرق، شمال شرق- غرب، جنوب غرب پيشنهاد مي¬¬شود. ماسه¬اي شدن برخي رخساره¬ها نيز مي¬تواند حاکي از فعاليت¬هاي زمين-ساختي در امتداد گسل¬هاي پي¬سنگي منطقه باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        6 - کانی¬شناسی و شیمی کانی¬ها در ناحیه معدنی سرب- نقره (روی- مس-باریت) راونج، شمال دلیجان
        مجید  قاسمی سیانی فاطمه  عیسی¬آبادی
        کانی¬سازی سرب-نقره راونج در شمال دلیجان در سنگ میزبان رسوبی تشکیل شده است. این سیستم کانه¬زایی توسط گسل¬های عادی کنترل شده و کانه¬زایی به¬صورت توده¬ای، لامینه، کلوفرم، پرکننده فضای خالی، برشی¬شدن، کارستی¬شدن و رگه¬-رگچه¬های هیدروترمال متشکل از گالن، اسفالریت، کانی¬های گ چکیده کامل
        کانی¬سازی سرب-نقره راونج در شمال دلیجان در سنگ میزبان رسوبی تشکیل شده است. این سیستم کانه¬زایی توسط گسل¬های عادی کنترل شده و کانه¬زایی به¬صورت توده¬ای، لامینه، کلوفرم، پرکننده فضای خالی، برشی¬شدن، کارستی¬شدن و رگه¬-رگچه¬های هیدروترمال متشکل از گالن، اسفالریت، کانی¬های گروه فهلور، پیریت، کالکوپیریت، دولومیت، کلسیت، آنکریت، باریت و کوارتز رخ داده است. کانه¬زایی سولفیدی در دو افق کانه¬زایی شامل افق کانسنگی توده¬ای-برشی¬ با میزبان کربناته توده¬ای کرتاسه بالایی (Km2) و افق کانسنگی سولفید لایه¬ای در واحد شیلی (Ks2) میانی و آهک نازک لایه پایینی (Km1) به¬صورت سین¬ژنتیک تا اپی¬ژنتیک رخ داده است. دولومیتی¬شدن مهمترین دگرسانی در ارتباط با کانه¬زایی بوده و در نزدیکی گسل¬های عادی رخ داده و شامل دولومیت¬های دیاژنزی و دولومیت¬های هیدروترمالی است. دولومیت¬های هیدروترمالی غنی از آهن هستند و آنکریت تشکیل شده نشان می¬دهد که سیال هیدروترمال کانه¬زا، غنی از آهن هستند. شیمی گالن و اسفالریت مرحله دوم نشان داد که این کانی¬ها تمایل به قطب دارای تتراهدریت-تنانتیت هستند که منطبق بر ادخال¬های کانی¬های گروه فهلور در مطالعات میکروسکوپی است. مقدار بالای کادمیم در اسفالریت و مقدار کم آن در گالن و حضور کانی آکانتیت، نشان دهنده پایین بودن دمای سیال تشکیل دهنده کانه¬زایی است. طبق شواهد کانی¬شناسی، شیمی کانه¬ها، بافتها¬ و ساخت¬های کانسنگ و مطالعات ساختاری و تلفیق این نتایج با داده¬های ژئوشیمی، سیالات درگیر و ژئوشیمی ایزوتوپی، کانی¬سازی راونج را می¬توان در رده کانسارهای سرب و نقره نوع ایرلندی در نظر گرفت. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        7 - بررسی تکامل هیدروشیمیایی و کاهش کیفیت آب رودخانه گرگانرود
        مجتبی  قره محمودلو نادر  جندقی مریم  صیادی
        در این پژوهش، تکامل هیدروشیمیایی و کاهش کیفیت آب رودخانه گرگانرود در فاصله حدود 100 کیلومتری از حاشیه شمالی ارتفاعات البرز تا دریای خزر بررسی شد. بدین¬منظور از نتایج آنالیز 11 پارامتر فیزیکوشیمیایی مربوط به چهار ایستگاه‌ هیدرومتری در طی یک دوره آماری ده ساله استفاده شد. چکیده کامل
        در این پژوهش، تکامل هیدروشیمیایی و کاهش کیفیت آب رودخانه گرگانرود در فاصله حدود 100 کیلومتری از حاشیه شمالی ارتفاعات البرز تا دریای خزر بررسی شد. بدین¬منظور از نتایج آنالیز 11 پارامتر فیزیکوشیمیایی مربوط به چهار ایستگاه‌ هیدرومتری در طی یک دوره آماری ده ساله استفاده شد. برای بررسی تکامل هیدروشیمیایی رودخانه از نمودار‌های گیبس، استیف، پایپر، دوروف و همچنین پنج شاخص اشباع مربوط به کانی‌های کربناته، سولفاته و کلروره استفاده شد. همچنین تغییرات کیفی آب در بخش‌های شرب (با استفاده از نمودار‌شولر)، کشاورزی (با استفاده از نمودار ‌ویلکوکس) و صنعت (با استفاده از شاخص‌های خوردگی) در طول مسیر رودخانه گرگانرود بررسی شد. در این تحقیق برای تجزیه واریانس داده¬ها از آزمون F و در نهایت از آنالیز خوشه‌بندی سلسه مراتبی برای تعیین تعداد عوامل تأثیرگذار بر هیدروشیمی آب استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که واکنش آب-سنگ، تبخیر و نفوذ آب شور دریای خزر از مهمترین عوامل کنترل کننده شیمی آب رودخانه هستند. همچنین تیپ غالب آب رودخانه گرگانرود در حاشیه ارتفاعات بیکربناته می‌باشد و با ورود به دشت، تمایل به رسیدن به بلوغ کامل یعنی تیپ کلروره سدیک دارد. در تمامی ایستگاه‌ها آب رودخانه نسبت به کلسیت و دولومیت فوق اشباع، اما نسبت به انیدریت، ژیپس و هالیت تحت اشباع می‌باشند. اگرچه در جهت جریان بر میزان اشباعیت کانی‌های تبخیری افزوده می‌شود. کیفیت آب برای شرب و کشاورزی در حاشیه ارتفاعات مناسب و با ورود به دشت و در ادامه مسیر به سمت دریای خزر بشدت کاهش می‌یابد. نتایج تمامی شاخص‌های کیفی در بخش صنعت نشان‌ از افزایش خاصیت رسوبگذاری آب در طول مسیر رودخانه دارد. براساس نتایج آنالیز آماری، بیشترین تغییرات مربوط به پارامترهای فیزیکوشیمیایی بین ایستگاه لزوره در حاشیه ارتفاعات و ایستگاه قزاقلی واقع در قسمت میانی دشت دیده می‌شود و بعد از آن تا خروجی گرگانرود تغییرات فاحش و معنی¬داری بین پارامترهای کیفی آب مشاهده نشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        8 - بررسی پارامترهای هندسی و کینماتیکی تاقدیس سرکان، لرستان، غرب ایران
        رضا علی پور امیرحسین‌  صدر سمیرا  شه‌مرادی عارف  شمس‌زاده
        تاقدیس سرکان در پهنه رسوبی - ساختاری لرستان و در کمربند چین‌خورده رانده زاگرس قرار می‌گیرد. هندسه و کینماتیک چین‌ها در این پهنه توسط گسل‌های راندگی و سطوح جدایشی کنترل می‌شود. سازندهای رخنمون یافته در این تاقدیس، سازندهای کرتاسه بالایی و سنوزوئیک هستند. در این پژوهش، با چکیده کامل
        تاقدیس سرکان در پهنه رسوبی - ساختاری لرستان و در کمربند چین‌خورده رانده زاگرس قرار می‌گیرد. هندسه و کینماتیک چین‌ها در این پهنه توسط گسل‌های راندگی و سطوح جدایشی کنترل می‌شود. سازندهای رخنمون یافته در این تاقدیس، سازندهای کرتاسه بالایی و سنوزوئیک هستند. در این پژوهش، با استفاده از تفسیر نیمرخ‌های لرزه‌ای و رسم چهار نیمرخ ساختاری و محاسبه پارامترهای هندسی، به بررسی هندسه و تحلیل سبک دگرریختی تاقدیس و نقش سطوح جدایشی بر سبک چین‌خوردگی آن پرداخته شده است. ساختار این تاقدیس تحت‌تاثیر دو سطح جدایش قرار می‌گیرد که سازند فلیشی امیران به‌عنوان سطح جدایش بالایی و سازند شیلی گرو نیز به‌عنوان سطح جدایش میانی است. ضخامت زیاد سطح جدایش بالایی باعث جابجایی به سمت جنوب‌غرب محور تاقدیس سطحی نسبت به تاقدیس عمقی شده است. بررسی‌های انجام شده بر روی پارامترهای هندسی و نیمرخ‌های ساختاری تاقدیس سرکان نشان‌دهنده نامتقارن و استوانه‌ای بودن این تاقدیس است و از لحاظ فشردگی و نسبت ‌ابعادی به ترتیب در رده، باز تا ملایم و پهن قرار می‌گیرد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        9 - رخساره¬ها و مدل رسوب‌گذاری سازند آواری چلکن، جنوب قائم‌شهر، پلیوسن
        سازند چلکن در زمان پلیوسن زیرین و میانی تشکیل شده و در برش جوارم (جنوب شهرستان قائم‌شهر) دارای ماهیت آواری است. این سازند از سه مجموعه کنگلومرایی، ماسه‌سنگی و گلسنگی تشکیل شده است که در بیشتر بخش¬ها در توالی‌های ریزشونده به سمت بالا مرتب شده‌اند. ماهیت ریزشونده به بالای چکیده کامل
        سازند چلکن در زمان پلیوسن زیرین و میانی تشکیل شده و در برش جوارم (جنوب شهرستان قائم‌شهر) دارای ماهیت آواری است. این سازند از سه مجموعه کنگلومرایی، ماسه‌سنگی و گلسنگی تشکیل شده است که در بیشتر بخش¬ها در توالی‌های ریزشونده به سمت بالا مرتب شده‌اند. ماهیت ریزشونده به بالای توالی‌های رسوبی و ویژگی¬های رسوب‌شناسی و ساختارهای رسوبی نشان می‌دهد سازند چلکن در یک محیط رودخانه¬ای تشکیل شده است. رخساره‌های کنگلومرایی بیشتر ماهیت دانه‌پشتیبان، رخساره‌های ماسه‌سنگی ماهیت آرنایتی (کوارتز و لیتیک آرنایت) و رخساره‌های گلسنگی ماهیت آواری-کربناتی دارند. با توجه به ساخت¬های موجود، جهت جریان‌های قدیمی رو به شمال است. جزييات مقاله