• فهرست مقالات


      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - زمین¬شناسی، دگرساني، كانه¬زايي و مطالعات ژئوشیمیایی در معدن مس، منطقه گل¬چشمه، جنوب نیشابور
        معدن مس گل¬چشمه در شمال شرق ایران (جنوب شهر نیشابور) در حاشیه زون ساختاری سبزوار واقع گردیده است. براساس مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی، رخنمون¬های سنگی این منطقه شامل سنگ¬های آتشفشانی منسوب به ائوسن و یا جوان‌تر با ترکیب آندزیت تا بازالت به همراه واحدهای رسوبی، سنگ¬آهک و چکیده کامل
        معدن مس گل¬چشمه در شمال شرق ایران (جنوب شهر نیشابور) در حاشیه زون ساختاری سبزوار واقع گردیده است. براساس مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی، رخنمون¬های سنگی این منطقه شامل سنگ¬های آتشفشانی منسوب به ائوسن و یا جوان‌تر با ترکیب آندزیت تا بازالت به همراه واحدهای رسوبی، سنگ¬آهک و میان لایه¬هایی از توف و برش می¬باشد. زون¬های دگرسانی مرتبط با لایه¬های آندزیتی - بازالتی شامل کربناتی شدن، پروپلیتیکی، اندکی سیلیسی، آرژیلیکی و سرسیتی می¬باشد و کربناتی شدن مهم‌ترین دگرسانی منطقه می¬باشد. کانه¬زایی به‌طور گسترده در میان واحدهای آتشفشانی منسوب به ائوسن و یا جوان‌تر رخ داده و از نظر بافتی به‌صورت رگه ـ رگچه، پرکننده حفرات و فضاهای خالی (آمیگدالوئید)، دانه پراکنده، آغشتگی در پلاژیوکلازها و جانشینی صورت گرفته است. برپایه مطالعات کانه¬نگاری صورت گرفته، کانه¬های اصلی حاوی مس به دو فاز اکسیدی و سولفیدی قابل تفکیک هستند که کانه¬زایی به‌طور عمده شامل فاز اکسیدی است و به‌صورت آغشتگی در سطوح شکستگی¬ها و خلل و فرج و یا پرکننده فضاهای خالی در سنگ میزبان مشاهده می¬شود. کانه¬های اکسیدی به‌صورت کانه¬های کربناتی و سیلیکاتی مس شامل مالاکیت، آزوریت و کریزوکلا بوده و کانه‌های سولفیدی مس شامل کالکوسیت، کوولیت، به مقدار جزئی کالکوپیریت، بورنیت، دیژنیت، تتراهدریت و همچنین مس خالص بوده که در این بین، کالکوسیت¬ها بیشترین فراوانی کانه¬های سولفیدی را دارا می¬باشند. کانه اصلی سولفیدی مس در این محدوده کالکوسیت می¬باشد که احتمالاً شاهد دو نسل از آن هستیم. نسل اول که به‌صورت اولیه و پراکنده در اکثر نقاط تشکیل شده است و نسل دوم کالکوسیت که از تبدیل بورنیت و کالکوپیریت به‌صورت جانشینی و در شرایط سوپرژن ایجاد شده است. مطالعات ژئوشیمیایی حاصل از این پژوهش نشان‌دهنده¬ این است که سنگ¬های آتشفشانی موجود در منطقه ماهیت بازالت¬های کالک آلکالن با گرایش شوشونیتی را داشته و از نظر جایگاه زمین¬ساختی احتمالاً شاخص ماگماتیسم کمان قاره¬ای مرتبط با زون فرورانش می¬باشد. علاوه بر این، برپایه نتایج حاصل از آنالیز عناصر کمیاب و نادر خاکی مقدار بالای Nb (بیش از 16 گرم در تن)، غنی¬شدگی Rb و نسبت (Zr/Nb)N ( کمتر از 2 و بین 7/0 تا 46/0) می¬تواند نشان¬دهنده¬ی آغشتگی ماگما با پوسته قاره¬ای ‌باشد. عدم وجود آنومالی مشخص از عنصر Eu نشان‌دهنده¬ شرایط ذوب در حالت اکسیدان می¬باشد. با توجه به مطالعات صورت گرفته و با تأکید بر شواهد مختلف از قبیل محیط زمین¬ساختی، کانی¬شناسی و نوع سنگ دربرگیرنده، ساخت و بافت ماده معدنی، پاراژنز کانه‌نگاری، شکل ماده معدنی و عناصر همراه، این منطقه معدنی با ذخایر مس نوع مانتو واقع در شیلی مقایسه گردیده است و علیرغم پاره¬ای از تفاوت¬ها، می¬توان منطقه گل‌چشمه را در رده کانسارهای تیپ مس نوع مانتو طبقه‌بندی کرد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        2 - تحلیل ساختاری سیستم گسلی میدان گازی فارورB ، با استفاده از مدل‌سازی و روش بازسازی لرزه‌ای دوبعدی
        مخازن کربناتی ایران از نظر شکستگیهای طبیعی شهرت جهانی دارند. این شکستگیها به طرز چشمگیری به‌عنوان یک عامل مهم در اکتشاف و تولید هیدروکربن¬ها شناخته می¬شوند. بیشتر میادین مهم نفت و گاز بر اساس میزان تولید از مخازن شکسته طبقه¬بندی میشوند. هدف از این مطالعه بررسی تکامل سا چکیده کامل
        مخازن کربناتی ایران از نظر شکستگیهای طبیعی شهرت جهانی دارند. این شکستگیها به طرز چشمگیری به‌عنوان یک عامل مهم در اکتشاف و تولید هیدروکربن¬ها شناخته می¬شوند. بیشتر میادین مهم نفت و گاز بر اساس میزان تولید از مخازن شکسته طبقه¬بندی میشوند. هدف از این مطالعه بررسی تکامل ساختاری میدان گازی فارور B و همچنین چگونگی تاثیر گسل بر آن می‌باشد. به این منظور داده‌های لرزه‌نگاری دوبعدی PC-2000 (Persian Carpet-2000) و کلیه اطلاعات مربوط به چاه‌های این میدان گردآوری گردید. سپس این اطلاعات در نرم‌افزار تخصصی Petrel بارگذاری شدند. بر اساس اطلاعات حفاری سه حلقه چاه، تعبیر و تفسیر کلیه خطوط لرزه‌ای انتخاب شده انجام پذیرفت و درنهایت نقشه‌های همتراز عمقی سازندها و الگوهای سه بعدی تهیه گردیدند. بر روی بعضی از مقاطع لرزه¬ای عمل تخت کردن انجام گرفت. با توجه به مقاطع لرزه‌ای و تحلیل تکتونیکی مشخص گردید که ساختمان فارور B دارای دو روند گسلش عادی می‌باشد که شیب صفحه گسل¬ها تقریبا قائم است، به‌طوری‌که جابه‌جایی گسل شرقی حدود 70 متر و گسل غربی حدود 20 متر می‌باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        3 - بررسی دگرگونی پسرونده در سنگ‌های کالک-سیلیکات در هاله دگرگونی الوند
        باتولیت الوند به سن ژوراسیک، با نفوذ در سنگ¬های آهکی سبب ایجاد دگرگونی مجاورتی شده است. هورنفلس¬های کالک- سیلیکات به همراه تنوع زیادی از هورنفلس¬های رسی و مافیک در اثر نفوذ توده الوند تشکیل‌شده‌اند. بر اساس درصد مدال کانی¬ها، سنگ¬های کالک- سیلیکات موجود در منطقه به گروه چکیده کامل
        باتولیت الوند به سن ژوراسیک، با نفوذ در سنگ¬های آهکی سبب ایجاد دگرگونی مجاورتی شده است. هورنفلس¬های کالک- سیلیکات به همراه تنوع زیادی از هورنفلس¬های رسی و مافیک در اثر نفوذ توده الوند تشکیل‌شده‌اند. بر اساس درصد مدال کانی¬ها، سنگ¬های کالک- سیلیکات موجود در منطقه به گروه¬های مختلفی تقسیم شده¬اند. با توجه به مطالعات پتروگرافی، مشخص شد که سنگ¬های کالک- سیلیکات در منطقه همدان طی دو مرحله دگرگونی پیشرونده و پسرونده تشکیل‌شده‌اند، به‌طوری‌که در ابتدا دگرگونی پیشرونده و اوج دگرگونی رخ‌داده، که باعث ایجاد کانی¬های بی¬آب مانند پیروکسن، گارنت و وزوویانیت شده است. به دنبال آن، طی کاهش دما و حضور مقادیر قابل‌توجه سیال، دگرگونی پسرونده در دمایی پایین¬تر رخ‌داده است که در طی آن مجموعه¬ای از کانی¬های آبدار شامل ترمولیت- اکتینولیت، زوئیزیت، کلریت، اپیدوت و مقادیری از کانی¬های اکسیدی مانند هماتیت و گرافیت تشکیل‌شده است. کانی ترمولیت و اپیدوت در شرایط دگرگونی درجه پایین شکل‌گرفته‌اند. درنتیجه دگرگونی پسرونده کانی¬های ترمولیت، اپیدوت و زوئیزیت و سایر کانی¬های آبدار، جایگزین کانی¬های اوج دگرگونی شده¬اند. سنگ¬های حاصل این دگرگونی شامل انواع متفاوتی از کالک- سیلیکات¬ها مانند اپیدوت کالک- سیلیکات و اپیدوت، ترمولیت- اکتینولیت و زوئیزیت کالک- سیلیکات می¬باشد. دگرگونی پسرونده در منطقه سبب شده است تا در امتداد مرز دانه¬ها و در امتداد نقاط ضعف، مانند سطوح کلیواژ یا شکستگی¬ها (گارنت) دگرسانی ناقصی گسترش یابد. علاوه براین در سنگ¬های موجود در منطقه بافت¬هایی مانند سیمپلکتیت دیده می¬شود که با افت دما هماهنگ می¬باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        4 - تعیین سن مورفومتری مخروط سیندر خاتون‌باغ، شمال خاوری مهاباد، استان آذربایجان غربی
        مرتضی  خلعت‌بری جعفری نفیسه  صالحی سیاوشانی مرضیه فریدی ماسوله
        مخروط سیندر رخنمون یافته در جنوب روستای خاتون‌باغ، شمال خاوری مهاباد، استان آذربایجان غربی، از پایین به بالا شامل سه بخش است. بخش زیرین دربردارنده لایه‌های سرشار از اسکوری، خاکستر، تفرا، بخش میانی شامل لایه‌های اسکوری حاوی بمب و بخش بالایی از لایه‌های مملو از بمب آتش‌فش چکیده کامل
        مخروط سیندر رخنمون یافته در جنوب روستای خاتون‌باغ، شمال خاوری مهاباد، استان آذربایجان غربی، از پایین به بالا شامل سه بخش است. بخش زیرین دربردارنده لایه‌های سرشار از اسکوری، خاکستر، تفرا، بخش میانی شامل لایه‌های اسکوری حاوی بمب و بخش بالایی از لایه‌های مملو از بمب آتش‌فشانی با میزان کمتری اسکوری است. ترکیب غالب این فراورده‌های آتشفشانی، الیوین‌بازالت است. در تعیین سن مورفومتری مخروط سیندر خاتون‌باغ، داده‌های مورفومتری موردنیاز با کمک نقشه‌های توپوگرافی و محاسبات مدل رقومی ارتفاعی (DEM) به‌دست‌آمده‌اند. پارامترهای اصلی مخروط، مانند ارتفاع، قطر قاعده و دهانه کراتر، برای محاسبه نسبت Hco/Wco و زاویه شیب میانگین اندازه‌گیری شدند. با توجه به پارامترهای اصلی، مخروط سیندر مورد مطالعه در قاعده شکل بیضوی و در دهانه کراتر خود شکل فرابیضوی داشته و می‌توان آن را در نوع مخروط نعل اسبی دسته‌بندی نمود. با مقایسه پارامترهای اصلی محاسبه شده با پارامترهای مخروط‌های سیندر در سایر مناطق دنیا، می‌توان نتیجه گرفت که ابعاد این مخروط به میانگین جهانی آن بسیار نزدیک است. ازآنجایی‌که با افزایش سن مخروط، ارتفاع، نسبت ارتفاع به قطر و زاویه شیب مخروط در اثر فرسایش کاهش می‌یابد لذا از نسبت Hco/Wco می‌توان جهت تعیین سن مورفومتری مخروط‌ها استفاده نمود. با مقایسه نسبت Hco/Wco مخروط خاتون‌باغ با نسبت‌های پیشنهادی Porker (1972) و داده‌های سن‌سنجی Wood (1980b) و Sucipta et al. (2006)، می‌توان سن نسبی 7/0 تا 2 میلیون سال را برای مخروط خاتون‌باغ تخمین زد که با سن چینه‌شناسی مستند در نقشه‌های زمین‌شناسی منطقه مطابقت دارد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        5 - توزیع طلا و عناصر فرعی در پیریت کانسار سنجده، منطقه معدنی موته، بر اساس نتایج آنالیز الکترون مایکروپروب
        زهرا  نوریان رامشه محمد  یزدی فریبرز  مسعودی
        منطقه موته در قسمت مرکزی زون سنندج - سیرجان واقع شده و دارای دو معدن طلای فعال به نام چاه خاتون و سنجده می‌باشد. واحد‌های سنگی منطقه تحت تاثیر دگرگونی در حد‌ شیست‌ سبز تا آمفیبولیت زیرین بوده و شامل مجموعه‌ای از سنگ‌های آتش‌فشانی- رسوبی و آتش‌فشانی اسیدی دگرگون تا دگرشک چکیده کامل
        منطقه موته در قسمت مرکزی زون سنندج - سیرجان واقع شده و دارای دو معدن طلای فعال به نام چاه خاتون و سنجده می‌باشد. واحد‌های سنگی منطقه تحت تاثیر دگرگونی در حد‌ شیست‌ سبز تا آمفیبولیت زیرین بوده و شامل مجموعه‌ای از سنگ‌های آتش‌فشانی- رسوبی و آتش‌فشانی اسیدی دگرگون تا دگرشکل شده می‌باشند. این سنگ‌های دگرگونی میزبان کانی‌سازی طلا هستند و پیریت کانی اصلی میزبان طلا می‌باشد. به‌منظور بررسی توزیع طلا و عناصر فرعی در کانی پیریت، پیریت‌های کانسار سنجده با استفاده از مطالعات میکروسکوپی و آنالیز الکترون مایکروپروب مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس این مطالعات دو نسل پیریت شناسایی شد. پیریت‌های نسل اول، پیریت‌های نیمه شکل‌دار تا بی‌شکل دانه متوسط دگر‌شکل شده و دارای شکستگی با محتوای طلای بالا (تا 810 ppm) و پیریت‌های نسل دوم، پیریت‌های درشت بلور شکل‌دار و دارای محتوای طلای پایین تا متوسط (از زیر حد تشخیص دستگاه تا 110ppm). همچنین نتایج آنالیز نشان می‌دهد که به‌جز طلا هیچ‌گونه تفاوت سیستماتیکی بین محتوای عناصر فرعی دو نسل پیریت وجود ندارد. بر اساس تصاویر BSE طلا به‌صورت آزاد در حد میکرون در ریزشکستگی‌های پیریت نسل اول مشاهده شد. همچنین بر اساس نقشه پراکندگی عناصر، Co در شبکه پیریت حضور دارد و زونینگ نشان می‌دهد. سنگ‌های مافیک الترامافیک نسبت به Co غنی‌شدگی نشان می‌دهند، در مقابل سنگ‌های فلسیک فقیر از Co هستند، تمرکز بالای کبالت می‌تواند گواه سهم بالای سنگ‌های مافیک - الترامافیک در منبع سیال در منطقه باشد. بنابراین میزان بالای Co در پیریت احتمالا مرتبط به سنگ‌های دگرکونی مافیک- الترامافیک است و شواهد بیشتری را برای کوهزایی بودن نهشته طلا فراهم می‌کند. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        6 - شیمی کانی و پترولوژی توده¬های گابروئی شوشونیتی هشت¬سر– لقلان (هوراند، استان آذربایجان¬شرقی)
        علیرضا  روان¬خواه محسن  موءید مهدی  مرادی امیرمرتضی  عظیم¬زاده جمشید  حسن¬زاده نصیر  عامل
        توده¬های گابروئی موردمطالعه در شرق و جنوب¬غرب هوراند (شرق کلیبر)، در استان آذربایجان¬شرقی رخنمون دارند. توده گابروئی لقلان به فرم سیل¬های مکرر به درون نهشته¬های فلیش¬گونه کرتاسه بالایی– پالئوسن تزریق شده است. توده گابروئی هشت¬سر به همراه پیروکسنیت¬های همراه به درون چکیده کامل
        توده¬های گابروئی موردمطالعه در شرق و جنوب¬غرب هوراند (شرق کلیبر)، در استان آذربایجان¬شرقی رخنمون دارند. توده گابروئی لقلان به فرم سیل¬های مکرر به درون نهشته¬های فلیش¬گونه کرتاسه بالایی– پالئوسن تزریق شده است. توده گابروئی هشت¬سر به همراه پیروکسنیت¬های همراه به درون نهشته¬های مذکور تزریق شده¬ است. کانی¬شناسی اصلی گابروی لقلان شامل پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، پتاسیم فلدسپار و بیوتیت بوده و کانی¬های اصلی سازنده¬ گابروی هشت¬سر شامل پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن و آمفیبول است. پلاژیوکلازهای موجود در توده¬ی گابروئی هشت¬سر (آنورتیت) کلسیک¬تر از پلاژیوکلازهای موجود در توده گابروئی لقلان بوده و برخلاف آن‌ها فاقد منطقه¬بندی می¬باشند. ترکیب کلینوپیروکسن در هر دو توده در محدوده¬ دیوپسید بوده و آمفیبول¬های موجود در توده¬ گابروئی هشت¬سر ترکیب پارگازیتی تا چرماکیتی دارند. ماگمای مولد این توده¬ها براساس شیمی سنگ کل و ترکیب کلینوپیروکسن¬های موجود در آن‌ها، دارای سرشت شوشونیتی بوده و از ذوب بخشی با نرخ حدود 5 درصدی گوشته¬ اسپینل– گارنت لرزولیتی غنی‌شده و با گارنت باقیمانده در فاز تفاله و در یک محیط قوس آتشفشانی تکوین یافته¬ است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        7 - الگوی رخداد کانه¬زایی مس طبیعی در سنگ¬های آتشفشانی میزبان کانسار سولفید توده¬ای آتشفشان¬زاد مس- نقره گرماب پایین، جنوب شرق شاهرود
        مجید  طاشی
        کانسار سولفید توده¬ای آتشفشان¬زاد مس-¬¬¬¬¬نقره گرماب پایین در 290 کیلومتری جنوب شرق شاهرود واقع شده و در توالی آتشفشانی-رسوبی کرتاسه پسین، در زیر پهنه سبزوار، شمال شرق ایران رخ داده است. کانه¬زایی مس طبیعی در واحدهای سنگی آندزی بازالت با بافت بادامکی، تراکی آندزیت و برش چکیده کامل
        کانسار سولفید توده¬ای آتشفشان¬زاد مس-¬¬¬¬¬نقره گرماب پایین در 290 کیلومتری جنوب شرق شاهرود واقع شده و در توالی آتشفشانی-رسوبی کرتاسه پسین، در زیر پهنه سبزوار، شمال شرق ایران رخ داده است. کانه¬زایی مس طبیعی در واحدهای سنگی آندزی بازالت با بافت بادامکی، تراکی آندزیت و برش¬های آتشفشانی میزبان کانسارگرماب پایین با سن کرتاسه پسین و کنگلومراهای پالئوسن به‌صورت رگه – رگچه¬ای و دانه پراکنده دیده می¬شود. مطالعات ژئوشیمیایی نشان می¬دهد که این سنگ¬های آتشفشانی دارای ترکیب بازالتی و ماهیت کالک آلکالن بوده و در محیط پشت کمانی نهشته شده¬اند. دگرسانی¬ عمده همراه کانه¬زایی از نوع کلریتی و به مقدار کمتر زئولیتی است. بررسی¬های صورت گرفته نشان می¬دهند فرآیند دیاژنز، تدفین و بالاآمدگی در توالی آتشفشانی- رسوبی میزبان کانه-زایی سبب ایجاد و حرکت سیال¬های نسبتاً داغ شور شده که این سیال¬ها مس را از سنگ¬های آتشفشانی کرتاسه پسین شسته و تحت شرایط احیایی به‌صورت مس طبیعی در واحدهای آندزی بازالتی و برش آتشفشانی و کنگلومراهای پالئوسن ته‌نشست داده است. با توجه به نوع سنگ‌های میزبان، کانی¬شناسی و دگرسانی، کانه¬زایی مس طبیعی در کانسار گرماب پایین بیشترین شباهت را با کانه¬زایی مس طبیعی مرتبط با سنگ‌های بازالتی (تیپ میشیگان) نشان می¬دهد. این رخداد بعد از تشکیل کانسار سولفید توده¬ای گرماب پایین و در طی دیاژنز، دگرگونی دفنی و بالا آمدگی توالی سنگی دربرگیرنده، رخ‌داده است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        8 - الگوی رخداد کانه¬زایی مس طبیعی در سنگ¬های آتشفشانی میزبان کانسار سولفید توده¬ای آتشفشان¬زاد مس- نقره گرماب پایین، جنوب شرق شاهرود
        کانسار سولفید توده¬ای آتشفشان¬زاد مس-¬¬¬¬¬نقره گرماب پایین در 290 کیلومتری جنوب شرق شاهرود واقع شده و در توالی آتشفشانی-رسوبی کرتاسه پسین، در زیر پهنه سبزوار، شمال شرق ایران رخ داده است. کانه¬زایی مس طبیعی در واحدهای سنگی آندزی بازالت با بافت بادامکی، تراکی آندزیت و برش چکیده کامل
        کانسار سولفید توده¬ای آتشفشان¬زاد مس-¬¬¬¬¬نقره گرماب پایین در 290 کیلومتری جنوب شرق شاهرود واقع شده و در توالی آتشفشانی-رسوبی کرتاسه پسین، در زیر پهنه سبزوار، شمال شرق ایران رخ داده است. کانه¬زایی مس طبیعی در واحدهای سنگی آندزی بازالت با بافت بادامکی، تراکی آندزیت و برش¬های آتشفشانی میزبان کانسارگرماب پایین با سن کرتاسه پسین و کنگلومراهای پالئوسن به‌صورت رگه – رگچه¬ای و دانه پراکنده دیده می¬شود. مطالعات ژئوشیمیایی نشان می¬دهد که این سنگ¬های آتشفشانی دارای ترکیب بازالتی و ماهیت کالک آلکالن بوده و در محیط پشت کمانی نهشته شده¬اند. دگرسانی¬ عمده همراه کانه¬زایی از نوع کلریتی و به مقدار کمتر زئولیتی است. بررسی¬های صورت گرفته نشان می¬دهند فرآیند دیاژنز، تدفین و بالاآمدگی در توالی آتشفشانی- رسوبی میزبان کانه-زایی سبب ایجاد و حرکت سیال¬های نسبتاً داغ شور شده که این سیال¬ها مس را از سنگ¬های آتشفشانی کرتاسه پسین شسته و تحت شرایط احیایی به‌صورت مس طبیعی در واحدهای آندزی بازالتی و برش آتشفشانی و کنگلومراهای پالئوسن ته‌نشست داده است. با توجه به نوع سنگ‌های میزبان، کانی¬شناسی و دگرسانی، کانه¬زایی مس طبیعی در کانسار گرماب پایین بیشترین شباهت را با کانه¬زایی مس طبیعی مرتبط با سنگ‌های بازالتی (تیپ میشیگان) نشان می¬دهد. این رخداد بعد از تشکیل کانسار سولفید توده¬ای گرماب پایین و در طی دیاژنز، دگرگونی دفنی و بالا آمدگی توالی سنگی دربرگیرنده، رخ‌داده است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        9 - ژئوشيمي توده كوارتزديوريتي سلفچگان
        محبوبه  نظري شهریار  کشتگر علي  كنعانيان محمد  بومری
        توده كوارتزديوريتي سلفچگان (کوه آلِ)، واقع در 45 كيلومتري جنوب غرب قم، به‌صورت يك توده ساب‌ولكانيك كوچك به درون ماسه‌سنگ‌ها و آهك‌هاي ماسه‌اي سازند قرمز فوقاني نفوذ نموده است. الگوي تغييرات زيگزاگ در فراواني عناصر اصلي و كمياب كوارتزديوريت‌ها، از حاشيه به سمت مركز توده، چکیده کامل
        توده كوارتزديوريتي سلفچگان (کوه آلِ)، واقع در 45 كيلومتري جنوب غرب قم، به‌صورت يك توده ساب‌ولكانيك كوچك به درون ماسه‌سنگ‌ها و آهك‌هاي ماسه‌اي سازند قرمز فوقاني نفوذ نموده است. الگوي تغييرات زيگزاگ در فراواني عناصر اصلي و كمياب كوارتزديوريت‌ها، از حاشيه به سمت مركز توده، مي‌تواند نشانه تغذيه مكرر مخزن ماگماي سازنده اين سنگ‌ها باشد. سنگ‌هاي مورد مطالعه از لحاظ ژئوشيميايي مشخصات سنگ‌هاي گرانيتوئيدي كالكوآلكالن، متاآلومين نوع I را نشان مي‌دهند. اين سنگ‌ها از عناصر LILE و LREE غني و از HREE فقير شده‌اند. علاوه بر اين داراي آنومالي منفي Nb و Ti، نسبت Ce/Pb كم، نسبت‌هاي Ba/La و Ba/Th زياد و مقادير Al زياد هستند. ضمناً بافت‌هاي نامتعادل در پلاژيوكلازهاي زونه و حضور درشت‌بلورهای هورنبلند با حاشيه واکنشي در سنگ‌هاي پورفيري توده از ديگر مشخصات نمونه‌‌ها محسوب مي‌شود. با توجه به شواهد پتروگرافي و ژئوشيميايي ياد شده به نظر مي‌رسد كه سنگ‌هاي مورد مطالعه در قوس‌هاي ماگمايي مرتبط با فرورانش تشكيل شده باشند. جزييات مقاله