ردیابی منشاء گوگرد کانی¬های سولفیدی و سولفاتی در معادن فلوریت سازند الیکا (شرق استان مازندران): کاربردهایی از ایزوتوپ گوگرد
محورهای موضوعی :شهربانو ذبیحی¬تبار 1 , بهمن شفیعی 2 , حسن میرنژاد 3
1 -
2 - مهندس نرم افزار
3 -
کلید واژه: : ایزوتوپ گوگرد, سولفید, سولفات, فلوریت مازندران.,
چکیده مقاله :
ردیابی منشاء گوگرد بر پایه ایزوتوپ گوگرد در کانی سازی سولفیدی (گالن و پیریت) و سولفاتی (باریت) کانسارهای فلوریت سازند الیکا (شرق استان مازندران) موضوع پژوهش حاضر بوده است. مقادیر δ34Sبرای گالن از 82/1- تا 49/12+ در هزار، در پیریت از 22/13+ تا 83/25+ در هزار و برای باریت از 69/22+ تا 91/32+ در هزار متغیر بوده است. دامنه گسترده δ34S سولفیدها در مقیاس ناحیه ای به ناهمگنی ایزوتوپی در منبع یا فرآیندهای تامین کننده گوگرد احیایی برای کانی سازی سولفیدی در منطقه مورد مطالعه تفسیر شده است، لیکن هر کانسار از دامنه محدودی از δ34S برخوردار بوده است. در مقایسه با سولفیدها، باریت ها همگنی ایزوتوپی در مقادیر سنگین تر δ34S را نشان داده است که منطبق بر تبخیری های آب دریای همزمان (تریاس میانی-پایانی؛ سازند پالند) بوده است. براساس داده های چینه شناسی و کانی شناسی سنگ های میزبان، تبخیری های هم زمان با آب دریای تریاس و سولفات های اولیه دیاژنتیکی در زمینه سنگ میزبان (انیدریت، ژیپس، باریت) محتمل ترین منابع گوگرد برای کانی سازی سولفیدی در کانسارهای شش رودبار و اراء معرفی شدند. در مقایسه، مشارکت ماده آلی یا پیریت های اولیه دیاژنتیکی در ایجاد مقادیر سبک δ34S سولفیدهای کانسارهای پاچی میانا و کمرپشت نقش داشته اند. احیای حرارتی- شیمیایی سولفات های اولیه دیاژنتیکی و تجزیه حرارتی سولفیدهای اولیه دیاژنتیکی و پیوندهای گوگردی در لامینه های واجد مواد آلی مهم ترین فرآیندهای تامین کننده گوگرد احیایی برای کانی سازی سولفیدی معرفی شده اند.
Sulfur source tracing based on of sulfide (galena and pyrite) and sulfate (barite) mineralization in fluorite deposits of Elika Formation (East of Mazandaran Province) is studied. In present research. δ34S values vary between -1.82 – +12.49 ‰, +13.22 – +25.83 ‰ and +22.69 – +32.91 ‰ for galena, pyrite and barite, respectively. Regionally, although wide range of δ34S in sulfides is interpreted as isotopic heterogeneity of source and/or processes of reduced sulfur supply for sulfide mineralization in the studied area, but each deposit has narrow range of δ34S. Compared to sulfides, barites show isotopic homogeneity in heavier δ34S which are corresponding to evaporates from coexisted sea water (Middle-Upper Triassic; Paland Formation). Based on stratigraphic and mineralogical data of host rocks, co-existing evaporates of Triassic sea water and also diagenetic primary sulfates in matrix of host rocks (anhydrite, gypsum, barite) are introduced as the most probable sources of sulfur for sulfide mineralization in Shesh Rodbar and Era deposits. In contrast, contribution of organic matter and/or diagenetic primary pyrites had main role in generation of light δ34S values in Pachi Miana and Kamarposht deposits. Thermo-chemical reduction of digenetic primary sulfates and thermal decomposition of diagenetic primary sulfides as well as sulfur bonds in organic matter-bearing laminaes in the host rock are introduced as main processes for reduced sulfur supply in sulfide mineralization.