مقاله


کد مقاله : 13990117236369

عنوان مقاله : نقش کنترل‌کننده‌های ساختاری در هیدروژئوشیمی چشمه¬های تراورتن ساز منطقه آذرشهر، شمالغرب ایران

نشریه شماره : 52 فصل زمستان 1398

مشاهده شده : 146

فایل های مقاله : 7/4 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 کریم تقی پور taghipour@birjand.ac.ir دانشجو دانشجوی دکترا
2 محمد مهدی خطیب mkhatib@birjand.ac.ir استاد دکترا
3 محمودرضا هیهات Heyhata45@yahoo.com استادیار دکترا
4 عبدالرضا واعظی هیر r_vaezi@tabrizu.ac.ir دانشیار دکترا
5 اسماعیل شبانیان Shabanian78@yahoo.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

نهشته¬های تراورتن منطقه آذرشهر، واقع در شمالغرب ایران، یکی از مجموعه¬های منحصربه‌فرد تراورتن در دنیا می-باشد. فرایند نهشت تراورتن در حال حاضر نیز در تعدادی از چشمه‌های فعال تراورتن ساز ادامه دارد. در این پژوهش با تلفیق داده¬های ساختاری و تکتونیکی، مطالعات ژئوفیزیکی و مطالعات هیدروژئوشیمیایی به مطالعه منشا آب و جایگاه چشمه¬های فعال تراورتن ساز پرداخته شد. نتایج حاصل از اندازه‌گیری‌های برجا و تیپ تراورتن¬ها نشان داد که این چشمه¬ها از نوع ترموژن و با منشا هیدروترمال هستند. بررسی دیاگرام¬های هیدروژئوشیمیایی و نسبت¬های یونی نشان داد که تیپ آب چشمه¬ها از نوع کربناته کلسیک می¬باشد که در اثر اختلاط با آب¬های شور، میزان یون سدیم و کلر افزایش یافته است. مجاورت این نهشته¬ها با دریاچه ارومیه و بررسی نتایج حاصل از مطالعات ژئوفیزیک نشان داد که منشا این آب¬های شور، آب دریاچه ارومیه و یا شورابه¬های مرتبط با آن می¬باشد که از طریق سیستم¬های شکستگی هدایت شده و در پهنه¬های کششی بین گسل¬ها با سیالات هیدروترمال اشباع از بی¬کربنات اختلاط یافته¬اند. این پدیده نشان می¬دهد که هیدروژئوشیمی چشمه¬های مزبور تحت تاثیر آب دریاچه ارومیه و یا شورابه¬های مرتبط با آن در قاعده تراورتن¬ها می‌باشد.