مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه زمین شناسی ایران 1735-7128 17 68 2024 2 19 Palaeotectonic reconstruction of sandstones from the Triassic Nakhlak Group in Central Iran, using U-Pb zircon dating بازسازی تکتونیک قدیمه ماسه‌سنگ‌های تریاس گروه نخلک در ایران مرکزی با استفاده از سن‌سنجی UPb زیرکن 91 102 fa سیده حلیمه هاشمی عزیزی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا پیمان رضائی دانشگاه هرمزگان 2024 6 12 <p>The Triassic Nakhlak Group in Central Iran is an important sedimentary succession that helps us better understand the closure of Palaeotethys and the Eo-Cimmerian orogeny in the Middle East. The Nakhlak Group consists of the Alam (Olenekian to Middle Anisian), Baqoroq (?Upper Anisian to Middle Ladinian), and Ashin (Upper Ladinian to ? Carnian) formations, which are mainly composed of volcaniclastic sandstones, mixed siliciclastic conglomerates, and marine carbonates. Here we examine the detrital zircon UPb ages from the Nakhlak Group to determine its provenance and constrain its palaeotectonic position within the Palaeotethyan realm. Most detrital zircons from the Nakhlak Group are euhedral and subhedral with Permian–Triassic ages (ca. 280–240 Ma), indicating they likely came from the Silk Road Arc's Permian–Triassic magmatic rocks. Minor zircon populations show pre-Permian Palaeozoic ages, around 320 Ma and 480 Ma, which probably originated from the basement on which the magmatic arc developed. Zircon grains with Neoproterozoic–latest Mesoproterozoic (ca. 550–1100 Ma) and Palaeoproterozoic (ca. 1800–2200 Ma) ages are anhedral or rounded, with the latter being more prominent in the upper Baqoroq Formation (Middle Ladinian), suggesting the recycling of older sedimentary rocks. Sandstone petrography indicates an additional metamorphic provenance for this formation, possibly due to a tectonic uplift in the source area, resulting in the erosion of metamorphosed rocks with a northeast Gondwanan affinity. This suggests that northeast Gondwana-derived continental fragments likely belonging to the Cimmerian blocks had already arrived at the southern Eurasian margin in pre-Late Triassic time.</p> <p>گروه نخلک به سن تریاس در ایران مرکزی یک توالی رسوبی بسیار مهم در درک بهتر بسته شدن پالئوتتیس و کوهزایی ائوسیمرین در خاور میانه است. گروه نخلک متشکل از سه سازند الم، باقروق و اشین است، که بیشتر از ماسه&zwnj;سنگ&zwnj;های آذرآواری، کنگلومرای سیلیسی آواری مخلوط و کربنات&zwnj;های دریایی تشکیل شده است. در اینجا نگاهی داریم بر سن&zwnj;سنجی UPb زیرکن&zwnj;های آواری گروه نخلک تا خاستگاه آن را مشخص کرده و موقعیت تکتونیک قدیمه آن را در قلمرو پالئوتتیسی بازسازی کنیم. غالب زیرکن&zwnj;های آواری گروه نخلک شکل&zwnj;دار و نیمه&zwnj;شکل&zwnj;دار بوده و سن پرمین- تریاس (حدود 240-280 میلیون سال) را نشان می&zwnj;دهند، که شاهدی است بر تأمین رسوب از سنگ&zwnj;های آتش&zwnj;فشانی پرمین- تریاس کمان جاده ابریشم. تعداد کمتری از زیرکن&zwnj;ها سنین پالئوزوئیک پیش از پرمین را با پیک&zwnj;هایی در 320 و 480 میلیون سال نشان می&zwnj;دهند، که می&zwnj;تواند از پی&zwnj;سنگی که کمان ماگمایی بر روی آن تشکیل شده است استخراج شده باشد. دانه&zwnj;های زیرکن با سن نئوپروتروزوئیک-مزوپروتروزوئیک پسین (حدود 550-1100 میلیون سال) و پالئوپروتروزوئیک (حدود 1800-2200 میلیون سال) بی&zwnj;شکل یا گردشده هستند. زیرکن&zwnj;های پالئوپروتروزوئیک در بخش بالایی سازند باقروق (لادینین میانی) فراوان هستند که شاهدی است بر چرخه مجدد سنگ&zwnj;های رسوبی قدیمی&zwnj;تر. سنگ&zwnj;شناسی ماسه&zwnj;سنگ&zwnj;های این سازند حاکی از یک خاستگاه اضافی از جنس دگرگونی است. این تغییر کوتاه مدت در خاستگاه می&zwnj;تواند با بالاآمدگی تکتونیکی در ناحیه منشأ که منجر به فرسایش سنگ&zwnj;های دگرگونی با ماهیت شمال گندوانایی شده است توجیه شود. می&zwnj;توان نتیجه گرفت که قطعات قاره&zwnj;ای جدا شده از شمال گندوانا با منشأ احتمالی بلوک سیمرین، قبل از تریاس پسین به حاشیه جنوبی اوراسیا رسیده&zwnj;اند.</p>

http://geology.saminatech.ir/fa/Article/Download/46997