مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320The geometric analysis of Burkh Anticline, the southeastern of the Zagros fold-and-thrust beltتحلیل هندسی تاقدیس بورخ، جنوب خاور کمربند چین¬خورده-رانده زاگرس00fa201881Burkh anticline with the WNW-ESE trending is located in southeastern part of the Zagros fold-and-thrust belt and 40 km to the north of Bastak in the Fars zone. In this paper, based on the field data, satellite images and construction of the seven structural cross sections, structural geometry of the Burkh anticline is presented. Presence of the Precambrian- Cambrian of the Hormoz salt Formation as a basic detachment layer decouple the folded sedimentary cover from basement. Structural data show that the Burkh anticline is a detachment, buckle, asymmetrical and disharmonic fold. For describing tightness geometry of the fold, the term “open” is suggested. Field study and structural cross sections show that the Dashtak Formation as a middle detachment layer is the controlling factor for development of small-scale folding. Based on top of the Dehram Group underground contour map, vertical closure about 1000 m and horizontal closure of 200 km2 were calculated.
تاقدیس بورخ با روند WNW-ESE در جنوب شرق کمربند چین خورده-رانده زاگرس و در 40 کیلومتری شمال شهرستان بستک در ناحیه ساختاری فارس قرار دارد. در این مقاله براساس داده-های میدانی، تصاویر ماهوار ه ای و هفت برش ساختاری رسم شده عمود بر تاقدیس بورخ به بررسی هندسه آن پرداخته شده است. با توجه به وجود سازند هرمز بهعنوان یک افق جدایش موثر در قاعده پوشش رسوبی و بر روی پی سنگ، و تطابق پارامترهای هندسی محاسبه شده از برش های ساختاری آن با نمودارهای هندسی چین های جدایشی، تاقدیس بورخ بهصورت یک چین جدایشی، خمشی، نامتقارن و غیر هارمونیک می باشد. همچنین برای تعیین سبک یا هندسه از نظر فشردگی، واژه باز پیشنهاد می گردد. بازدید میدانی و برش های عرضی ساختاری ترسیم شده نشان می دهد که سازند دشتک بهعنوان یک واحد جدایش میانی باعث تشکیل چین های فرعی در منطقه مورد مطالعه شده است. نقشه خطوط هم تراز زیرزمینی راس گروه دهرم در تاقدیس بورخ، میزان بستگی قائم تاقدیس را در حدود 1000 متر و میزان بستگی افقی آن را در حدود 200 کیلومتر مربع نشان می دهد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9567مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320The geometric analysis of Burkh Anticline, the southeastern of the Zagros fold-and-thrust beltتحلیل هندسی تاقدیس بورخ، جنوب خاور کمربند چین¬خورده-رانده زاگرس00faرمضان رمضانی اومالی دانشگاه صنعتی شاهرودناصر حافظی مقدسدانشگاه فردوسی مشهداحمد نوحه¬گر دانشگاه تهران، تهران، ایرانعبدالوهاب افروغ دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران201881Burkh anticline with the WNW-ESE trending is located in southeastern part of the Zagros fold-and-thrust belt and 40 km to the north of Bastak in the Fars zone. In this paper, based on the field data, satellite images and construction of the seven structural cross sections, structural geometry of the Burkh anticline is presented. Presence of the Precambrian- Cambrian of the Hormoz salt Formation as a basic detachment layer decouple the folded sedimentary cover from basement. Structural data show that the Burkh anticline is a detachment, buckle, asymmetrical and disharmonic fold. For describing tightness geometry of the fold, the term “open” is suggested. Field study and structural cross sections show that the Dashtak Formation as a middle detachment layer is the controlling factor for development of small-scale folding. Based on top of the Dehram Group underground contour map, vertical closure about 1000 m and horizontal closure of 200 km2 were calculated.
تاقدیس بورخ با روند WNW-ESE در جنوب شرق کمربند چین خورده-رانده زاگرس و در 40 کیلومتری شمال شهرستان بستک در ناحیه ساختاری فارس قرار دارد. در این مقاله براساس داده-های میدانی، تصاویر ماهوار ه ای و هفت برش ساختاری رسم شده عمود بر تاقدیس بورخ به بررسی هندسه آن پرداخته شده است. با توجه به وجود سازند هرمز بهعنوان یک افق جدایش موثر در قاعده پوشش رسوبی و بر روی پی سنگ، و تطابق پارامترهای هندسی محاسبه شده از برش های ساختاری آن با نمودارهای هندسی چین های جدایشی، تاقدیس بورخ بهصورت یک چین جدایشی، خمشی، نامتقارن و غیر هارمونیک می باشد. همچنین برای تعیین سبک یا هندسه از نظر فشردگی، واژه باز پیشنهاد می گردد. بازدید میدانی و برش های عرضی ساختاری ترسیم شده نشان می دهد که سازند دشتک بهعنوان یک واحد جدایش میانی باعث تشکیل چین های فرعی در منطقه مورد مطالعه شده است. نقشه خطوط هم تراز زیرزمینی راس گروه دهرم در تاقدیس بورخ، میزان بستگی قائم تاقدیس را در حدود 1000 متر و میزان بستگی افقی آن را در حدود 200 کیلومتر مربع نشان می دهد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9568مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320 Geochemistry of ore facies and alteration zoning pattern of the Varandan Ba-Pb-Cu volconogenic massive sulfide deposit, southwest of Qamsarژئوشیمی رخساره¬های کانه¬دار و پهنه¬بندی دگرسانی در کانسار سولفید توده¬ای آتشفشانزاد باریت- سرب- مس ورندان، جنوب¬غرب قمصر00faفایق هاشمي دانشگاه صنعتی شاهرودفردین موسیوند دانشگاه صنعتی شاهرودمهدی رضایی کهخائیدانشگاه صنعتی شاهرود201881The Varandan Ba-Pb-Cu deposit is located in southwest of Qamsar which is part of Urumieh-Dokhtar magmatic-arc zone. Mineralozation occurred as four sub-horizons in the unit1 of volcaniclastics and volcanics (acidic tuff and andesite) of Middle-Late Eocene. Each sub-horizon consists of five ore facies including: 1) stringer zone, 2) vent complex zone, 3) massive zone, 4) bedded-banded zone and 5) hydrothermal-exhalative sediments of Fe and Mn bearing. Main wall rock alterations in the deposits include chloritic-quartz and quartz-sericitic. Alteration zoning is observed in the deposit as chloritic-quartz at the core and quartz-serisitic in the margins of the footwall of the ore sub-horizon. Electron microprob analysis (EPMA) on the chlorite in stringer zones of the second and third sub-horizons show that these chlorites are Fe-rich chlorite and close to the clinochlor field. Geochemical studies indicate that grades of Ag, As, Cu, Sb and Sr in the stratiform ore (bedded-banded and massive) of the third sub-horizon are much higher than the other sub-horizons, and are 41, 273, 1945, 390 and 1013 ppm, respectively. All geochemical studies show that metal zoning in this deposit is clear, this is characteristic of VMS deposits. Development of zone-refining and over refining processes caused leaching of Cu from the stringer zone and vent complex facies and its later precipitation in the bedded ore facies. Among across to different sub-horizons in the Varandan deposit, third sub-horizon is recognized as economic for Ag extraction .
کانسار سولفید توده ای آتشفشانزاد باریت- سرب- مس ورندان در جنوب غرب قمصر و در کمان ماگمائی ارومیه- دختر واقع شده است. کانه زائی در کانسار ورندان بهصورت چهار زیرافق کانه دار و در واحد 1 (عمدتاً شامل توف های اسیدی و آندزیت) توالی آتشفشانی- رسوبی میزبان با سن ائوسن میانی- بالائی رخ داده است. رخساره های متمایز شده در این کانسار شامل: 1) رگه- رگچه ای، 2) مجموعه های برشی دهانه ای، 3) توده ای، 4) لایه ای- نواری و 5) رسوبات گرمابی- بروندمی آهن و منگنزدار می باشند. دگرسانی عمده در سنگ دیواره از نوع کلریتی- سیلیسی و سیلیسی- سریسیتی می باشد. دگرسانی کلریتی- سیلیسی همراه با رخسارههای استرینگر و برشی در کمرپایین زیر افقهای معدنی و در مرکز سیستم وجود دارد و دگرسانی سیلیسی- سرسیتی در اطراف بخش کلریتی زیرافقهای معدنی و همچنین به همراه باریت قرار گرفته است. آنالیز الکترون میکروپروب برروی کانی های کلریت از کمرپایین (رخساره های استرینگر) زیرافق دوم و سوم نشان می دهد که این کلریت ها در رده کلریت های غنی از آهن و نزدیک به قطب کلینوکلر هستند که با ویژگی های کلریت در پهنه های دگرسانی کانسارهای سولفید توده ای آتشفشانزاد مطابقت نشان می دهند. بررسی های ژئوشیمیایی رخساره های کانه دار نشان می دهد که میزان عناصر Ag، As، Cu، Sb و Sr در بخش چینه سان (لایه ای- نواری و توده ای) زیرافق سوم خیلی بالاتر از زیرافق های دیگر بوده و بطورمیانگین به ترتیب برابر 41، 273، 1945، 390 و 1013 ppm می باشند. در مجموع مطالعات ژئوشیمیایی نشاندهنده وجود پهنه بندی فلزی در این کانسار است که از ویژگی های کانسارهای VMS است. پهنه بندی فلزی ناشی از نفوذ سیالات داغ مس دار می تواند از گسترش پدیده پالایش پهنه ای و رخداد فراپالایش باشد که نتیجه آن شستشوی دوباره مس توسط سیال داغ گرمابی از مجموعه دهانه ای و ته نشست آن در داخل رخساره لایه ای- نواری می باشد. از میان رخساره های مختلف زیرافق های کانه دار کانسار ورندان، رخساره لایه ای- نواری زیرافق سوم برای استخراج عناصر کمیاب از جمله نقره می تواند دارای ارزش اقتصادی باشد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9569مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320The role of tectonic structures in conducting groundwater inflow to the second part of Zagros water tunnel – Kermanshah provinceنقش ساختارهای تکتونیکی در هدایت آب¬های زیرزمینی به قطعه دوم تونل انتقال آب زاگرس – استان کرمانشاه00faحميدرضا ناصريدانشگاه شهید بهشتینرگس بیات دانشگاه شهيد بهشتيلیلی ایزدی کیان دانشگاه بوعلی سینافرشاد عليجانيدانشگاه شهید بهشتی201881High local groundwater flow into rock tunnels is a technical and environmental problem for underground constructions. Geological structures such as faults, open fractures, and dissolution channels could play important roles in conducting ground waters to the tunnels. However, prediction of groundwater inflow from these structures using analytical and empirical method often failed due to given hydrogeological assumptions and simplification such as a homogeneous and isotropic porous medium around the tunnel. The Zagros water tunnel is located in the northwest of Kermanshah province. A huge amount of groundwater flow into the tunnel through fractures occurred during drilling of the second part of tunnel. The second part of tunnel passes through Pabdeh and Gurpi formations. A considerable amount of groundwater flushed into the tunnel when the Ilam Formation was penetrated, causing numerous problems and great damage to the drilling operation. The goal of this study is to identify the factors that influenced water flows into the tunnel. To this purpose, geological features of high flow rate zones have been identified and investigated. The highest input rate (800 l/s) was recorded in the zone Hz23 located in Kurdighaseman anticline. The relationship between geological features and the groundwater inflow into the tunnel indicated that faults play conveying role for ground water into the tunnel. Evaluation of high local groundwater inflow to rock tunnels based on characterization of geological structures is more reliable compared to available analytical and empirical estimation.
جریان های محلی آب زیرزمینی با دبی بالا در تونل های سنگی، باعث ایجاد مسائل تکنیکی و زیستمحیطی در ساختارهای زیرسطحی می شوند. ساختار های زمینشناسی مانند گسل ها، شکستگی های باز و کانال های انحلالی نقش مهمی در هدایت آب های زیرزمینی به داخل تونل دارند. بااینحال، اغلب پیشبینیهای جریان آب از این ساختارها با استفاده از روش های تحلیلی و تجربی، به دلیل مفرضیات هیدرولوژیکی و ساده کننده ای از قبیل محیط متخلخل همگن و همسو) ایزوتروپ (در اطراف تونل، ناکارآمد هستند. تونل انتقال آب زاگرس در شمال غرب استان کرمانشاه واقع شده است. در زمان حفاري قطعه دوم تونل زاگرس، سطوح شکستگی موجب هدایت حجم زیاد آب زیرزمینی به داخل تونل شدند. حفاري این قطعه از تونل زاگرس از سازند پابده شروع شد و پس از عبور از سازند گورپی، با ورود به سازند ایلام در تاقدیس ازگله، حجم زیاد آبهای زیرزمینی، موجب ایجاد مشکلات و خسارات فراوانی در عملیات حفاري شد. در این مطالعه بهمنظور شناسایی عوامل مؤثر بر ورود جریان آب به تونل، ساختارهای زمینشناسی در پهنههای دارای دبی بالا مشخص و مورد بررسی قرار گرفته اند. بیشترین دبی ورودی 800 لیتر بر ثانیه در پهنه 23Hz در تاقدیس آهکی کردی قاسمان بوده است. ارتباط ساختارهای زمینشناسی در مسیر تونل و جریان آب زیرزمینی ورودی نشان داد که گسل ها بهعنوان مجرایی موجب هدایت آب زیرزمینی به داخل تونل شده اند. ارزیابی جریان های مقطعی آب زیرزمینی با دبی بالا در تونل های سنگی بر اساس خصوصیات ساختار-های زمینشناسی نسبت به روش های تحلیلی و تجربی مناسبتر می باشد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9570مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320Estimation of stream bank erosion by BSTEM modelبرآورد فرسایش کناره¬ای رودخانه با استفاده از مدل BSTEM00faمحمد مهديحسين زادهشهيد بهشتيرضا اسماعیلی دانشگاه مازندران201881Stream bank erosion is known to be a major source of sediment shedding in streams and rivers. However it is difficult to define and estimate the contribution of sediment from river erosion. The purpose of this paper is to demonstrate the application of BSTEM model as a viable tool for identifying and quantifying the controlling bank-slope conditions for a range of stream-restoration objectives, evaluation of the importance of fluvial erosion, vegetation properties and near-bank pore-water pressure properties. The Bank Stability and Toe Erosion Model (BSTEM) were used in order to predict streambank retreat due to both fluvial erosion and geotechnical failure. In this research, BSTEM model also was used to simulate hydraulic erosion at the bank toe and bank stability during a series of flow events (bankfull discharge, mean annual flood, maximum flood discharge) for the purpose of evaluating current (existing) and potential changes in failure frequency (factor of safety or FS) and stream bank-derived loadings. The study site is located at the exit point of the Lavij river from the mountains in Kashpal park area (Chamestan-noor). Every year there is a significant amount of bank erosion caused by large floods in this river section. This study showed that for a multilayered stream bank in Lavij River, the most significant retreat occurred during a series of high flow events. In fact, the floods that occur with a return period of more than 10 years, play an important role in fluvial erosion and lateral retreat processes. Results of BSTEM analysis showed that lateral retreat measured at the stream bank in different scenarios ranged from 0 to 81cm and the bank stability conditions in the first scenario is unstable (FS =0.9), but in the second and thirds scenarios is almost stable (FS=1.15-1.26). Bank top vegetation provided additional cohesive strength to the top 1.0 m of the bank and resulted in a further reduction of failure frequency and failure volume. Results of this study showed that toe protection added to eroding stream banks can reduce overall volumes of eroded sediment.
فرسایش کناره ای یکی از منابع اصلی تولید رسوب در جریانها و رودخانهها شناخته میشود، هرچند تعیین و برآورد سهم رسوب از فرسایش کرانه رود مشکل است. هدف این مقاله نشان دادن کارایی مدل BSTEM بهعنوان یک ابزار مناسب برای تعیین و تشخیص شرایط حاکم بر کرانه رودخانه در راستای حفاظت از رود و ارزیابی اهمیت فرسایش رودخانهای و ویژگیهای پوشش گیاهی و فشار آب منفذی نزدیک کرانه است. مدل پایداری کرانه و فرسایش پای آن (BSTEM) بهمنظور پیشبینی پسروی کرانه رودخانه به علت فرسایش رودخانهای و شکست ژئوتکنیکال طراحی شده است. در این تحقیق همچنین مدل BSTEM برای شبیهسازی فرسایش هیدرولیک در پای کرانه و پایداری کرانه در طول یک سری وقایع جریانی (دبی لبالبی، دبی متوسط سیلاب و دبی حداکثر سیلاب) بهمنظور ارزیابی تغییرات فعلی (موجود) و بالقوه در فراوانی شکست کرانه (فاکتور ایمنی یا FS) و بار رسوبی حاصل از کرانه رود استفاده شده است. موقعیت مورد مطالعه در بخش خروجی رودخانه لاویج از کوهستان در منطقه پارک کشپل (چمستان- نور) قرار دارد. در این بخش هرساله فرسایش کناره ای قابل توجهی بهواسطه وقوع سیلابهای بزرگ رخ میدهد. مطالعات نشان داد که در کرانه رودخانه لاویج با لایهبندی متفاوت پسروی قابلتوجهی در طول وقایع جریانی بزرگ رخ میدهد. درواقع سیلابهایی که با دوره بازگشت بیش از 10 سال رخ میدهند، نقش اصلی در فرسایش کنارهای و فرایند پسروی عرضی بر عهده دارند. نتایج تحلیل مدل نشان میدهد که پسروی اندازهگیری شده در کرانه رود در سناریوهای مختلف از صفر تا 81 سانتیمتر تغییر میکند و شرایط پایداری کرانه نیز در اولین سناریو ناپایدار(FS =0.9) و در سناریوی دوم و سوم تقریباً پایدار (FS=1.15-1.26) است. اضافه شدن پوشش گیاهی بالای کرانه مقاومت چسبندگی در یک متر بالای کرانه را افزایش داده و منجر به کاهش بیشتر فراوانی و حجم شکست کرانه میشود. نتایج نشان داده است که درنتیجه دخالت حفاظتهای انجامگرفته بر روی کرانههای فرسایش پذیر، حجم کلی رسوبات فرسایش یافته از کرانه را میتوان کاهش داد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9571مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320Seismotectonics of the west of Golestan province, the east of south Caspian regionلرزه¬زمین¬ساخت غرب استان گلستان، شرق ناحیه خزر جنوبی00faمریم آق اتابایعلوم پایهمرجان تورانیدانشگاه گلستان201881Golestan province is located in one of the seismically active zones of Iran. The seismicity maps of Golestan province show that density of earthquakes in the west is more than the east. In this research, the parameters including b-value, recurrence time and seismic moment were studied to investigate the seismicity of the west of Golestan province. The focal mechanism of earthuqakes and field data were used to determine the stress orientations in the study area. The estimated b-value is obtained as 1.24±0.2 which is comparable with the Alborz. Since the northern and southern parts of the study area have different geomorphological and structural characteristics, some of these parameters were calculated for two subdivisions; Dasht-e-Gorgan in the north and foothill in the south. Results of this study show that the earthquakes in the Dasht-e-Gorgan compared to the foothill are smaller with shorter recurrence times. For the foothills, the calculated P-axes using the stress tensor inversion method is found to be subhorizontal with trend N-NNE. For this region, at least two trends, N and NW, is calculated using field data. This result show the change of stress directions during the structural evolution of this area. The calculated p-axes trend for the Dasht-e-Gorgan is NE. In both studied areas, the focal mechanisms of greater earthquakes are consistent with the E-W to NE-SW trend of main faults especially the Khazar fault. But, the smaller events in the Gorgan Plain show a different trend and mechanism. Comparison of these two subdivisions shows that the northern Alborz foothill is more dangerous than the plain.
استان گلستان در یکی از پهنههای لرزهخیز ایران قرار دارد. نقشه های لرزه خیزی استان نشان می-دهند که تراکم زمین لرزه ها در غرب استان بیشتر از شرق آن است. در این تحقیق، برای بررسی لرزه خیزی غرب استان گلستان، پارامترهایی نظیر b-value، دوره بازگشت زمین لرزه ها و گشتاور لرزه ای محاسبه شد. همچنین برای تعیین سوی تنش در منطقه از داده های حل کانونی زمین لرزه ها و داده های صحرایی بهره گرفته شد. مقدار b-value منطقه 2/0±24/1 به دست آمد که مشابه مقدار آن برای زون البرز- کپه داغ است. از آن جایی که بخش جنوبی )کوهپایه( و شمالی محدودۀ مطالعه شده (دشت گرگان) از نظر خصوصیات ژئومورفولوژیکی و زمین ساختی با هم تفاوت دارند، پارامترها برای دو بخش بهطور مجزا محاسبه شد. نتایج نشان داد که در دشت گرگان نسبت به کوهپایه، زمین لرزه های کوچک تر با دوره بازگشت کم تر روی می دهند. روند محور فشارش در کوهپایه با استفاده از تحلیل برگشتی تنش تقریباً شمالی به دست آمد. تحلیل حرکتی گسل های منطقه حداقل دو جهت محور فشارش شمال و شمال غربی نشان داد. نتیجه حاصله نشان دهنده تغییر در روند حرکتی ساختار ها در طی تکامل زمین ساختی منطقه است. محور فشارش محاسبه شده توسط تحلیل برگشتی تنش در منطقه دشت شمال شرق به دست آمد. در هر دو بخش شمالی و جنوبی منطقه، سازوکار کانونی زمین لرزه های بزرگتر منطبق بر روند گسل های اصلی بخصوص خزر بوده و از نوع راندگی و معکوس می باشد. ولی زمین لرزه های کوچکتر در بخش شمالی یعنی دشت گرگان، روند و سازوکار متفاوتی نشان می دهد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9572مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320Tectonic geomorphology of Karkheh River Basin (West Iran)زمینریختشناسی ساختاری حوضه رودخانه کرخه (باختر ایران)00faنگین رحیمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.مهران آرین دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات منوچهر قرشيتهران شمال201881Geomorphic indices are major tools to recognize tectonics activities.
These indices have the advantage of being calculated from Arc GIS package over large areas as reconnaissance tool to identify possible geomorphic anomalies related to active tectonics.
In this research, Karkheh river basin was selected and six geomorphologic indices; drainage basin asymmetry (Af), stream-gradient index (SL), drainage basin shape index (Bs), mountain-front sinuosity index (Smf), valley floor width-height ratio (Vf) and hypsometric integral (Himatter) were calculated. Then, the values were classified in three groups and analyzed. The area of the three class as follows:
Class2) 12180 km2, 23.7%
Class3) 32318km2, 62.9%
Class4) 6843km2, 13.3%
The region has an area of about 51341 km2, so this result presents the moderate relative activity in the extensive parts of the area.
شاخص زمینریختشناسی یک ابزار گرانبها در شناسایی فعالیت های زمین ساختی است. محاسبه این شاخص بهوسیله نرم افزار Arc GIS در یک منطقه بزرگ، روشی سودمند برای تشخیص ناهنجاری احتمالی است.
در این پژوهش، حوضه رودخانه کرخه انتخاب گردیده و شش شاخص زمین ریختی عدم تقارن حوضه، شیب- طول رودخانه، شكل حوضه، پیچ و خم جبهه کوهستان، نسبت پهنای کف دره به ارتفاع آن و انتگرال فراز سنجی برای منطقه محاسبه شده است. سپس نتایج بهدستآمده از هر یک در قالب سه رده تقسیم بندی گردیده است. در نهایت به کمک مقادیر یاد شده در بالا، شاخص فعالیت نسبی زمین ساختی (lat) برای تمام زیر حوضه ها محاسبه شده و مقادیر آن در سه گروه دسته بندی و تحلیل شده است. سطح اشغال رده هاي سه گانه به ترتيب زير است:
رده 2 ) مساحت12180 کیلومتر مربع، 23.7 درصد
رده 3 ) مساحت 32318 کیلومتر مربع، 62.9 درصد
رده 4 ) مساحت 6843 کیلومتر مربع، 13.3 درصد
از آنجا كه كل منطقه داراي مساحتي در حدود 51341 كيلومتر مربع مي باشد، بنابراين اين موضوع نشاندهنده فعاليت نسبي متوسط در بخشهایی وسيع از منطقه است.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9573مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320Clinopyroxen mineral chemistry for evaluation of temprature - pressure and genesis of matasomatic basaltic rocks of the Hormuz Formation in Gachin and Hormoz Island salt domes, south of Iranشیمی کانی کلینوپیروکس در ارزیابی دما - فشار و ژنز بازالت¬های متاسوماتیسمی سازند هرمز در گنبدهای نمکی گچین و جزیره هرمز، جنوب ایران00faرقیه نعمتیپردیس علوم، دانشگاه تهرانعلی کنعانیان پردیس علوم، دانشگاه تهرانمحمد علی مکی زادهدانشکده علوم، دانشگاه اصفهانصدیقهتقی پور پردیس علوم، دانشگاه تهران201881Gachin and Hormoz island salt domes are composed of the Hormoz Formation and both are located in Hormozgan province and folded Zagros zone. Based on petrography, minerals of basaltic rocks formed in two stages: first magmatic minerals include in quartz, feldspar, pyroxene, amphibole, and then metasomatic minerals: tremolite - actinolite, chlorite, epidote, calcite, biotite, albite and iron oxide. Metasomatism changed rock forming minerals but most of clinopyroxenes are fresh compared to other minerals. Mineral chemistry of clinopyroxene is used for recognition of magma nature and tectonic settings of parent magma of the Hormoz Formation. The average composition of clinopyroxens of Gachin salt dome is augite (Wo27.66 En45.44 Fs26.91), clonopyroxens of Hormoz Island salt dome is augite –diopsid (Wo43.36 En32.71Fs23.93). These minerals are Ca-Eskola. Geochemical diagrams based on clynopyroxens composition show that the background of Hormoz salt dome samples are volcanic arc basalts and Gachin salt dome samples are intraplate tholeiitic basalts and they had sub-alkaline nature. Their forming temperatures of clinopyroxens are 875oc for Hormoz clinopyroxenes and 997oc for Gachin clinopyroxenes and forming pressure is less than 2kb.
گنبدهای نمکی گچین و هرمز متشکل از سازند هرمز، در استان هرمزگان و منطقه زاگرس چینخورده واقع شده اند. براساس مطالعات سنگشناسی، کانی های سنگ های بازالتی در دو مرحله تشکیل شده اند؛ ابتدا کانی های آذرین: کوارتز، فلدسپار، پیروکسن، آمفیبول و سپس کانی های متاسوماتیسمی: ترمولیت - اکتینولیت، کلریت، اپیدوت، کلسیت، بیوتیت، آلبیت و اکسید آهن. متاسوماتیسم شدید در منطقه، کانی های تشکیل دهنده سنگ ها را تغییر داده است؛ ولیکن اکثر کلینوپیروکسن ها برخلاف سایر کانی ها، بدون تغییر باقیماندهاند، بنابراین از شیمی کلینوپیروکسن ها جهت تشخیص طبیعت و محیط تکتونیکی ماگمای مادر در سازند هرمز منطقه استفاده گردید. آنالیز نقطه ای میانگین ترکیب کلینوپیروکسن های گنبد نمکی گچین را اوژیتWo27.66En45.44Fs26.91)) و کلینوپیروکسن های گنبد نمکی هرمز را اوژیت تا دیوپسید ((Wo43.36En32.71Fs23.93 نشان داد. این کانی ها از گروه کلسیم - اسکولا هستند. نمودارهای شیمیایی براساس ترکیب کلینوپیروکسن ها، نمونههای گنبد نمکی هرمز را از نوع بازالت های جزایر قوسی و گنبد نمکی گچین را از نوع بازالت های تولئیتی درون قاره ای و با طبیعت ساب آلکالن معرفی می کنند. میانگین دمای تقریبی تشکیل کلینوپیروکسن ها برای گنبد هرمز 875 درجه سانتی گراد، جهت گنبد گچین 997 سانتی گراد و فشار تشکیل آنها کمتر از 2kb به دست آمد.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9574مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه زمین شناسی ایران1735-712812452018320Role of the depositional environment and diagenetic effect on reservoir quality of the Upper Surmeh Formation in Salman Fieldتعیین نقش محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنزی در کیفیت مخزنی بخش بالایی سازند سورمه در میدان سلمان00faابراهیم سفیداریپردیس علوم، دانشگاه تهران، ايرانعبدالحسین امینی پردیس علوم، دانشگاه تهران، ايرانمحمدرضا یوسف پور شرکت نفت فلات قارهسید محمد زمانزاده دانشگاه تهران201881The Upper Surmeh Formation (Upper Jurassic) consists of limestone, dolomite and interbeded anhydrite equivalent to the Arab Formation in the southern Persian Gulf. This succession is the main producing reservoir of the Jurassic system in the Arabian plate. This research was carried out based on core (thin section, porosity - permeability, capillary pressure data) and well log data to study the depositional environment and diagenetic effects on reservoir quality of the upper part of the Surmeh Formation. Petrographic investigations led to recognized nine microfacies which were classified in four facies belt including supratidal, intertidal, lagoon and shoal which were deposited in an arid homoclinal carbonate ramp. Diagenetic processes affected reservoir quality of identified microfacies. Among them, dolomitization, anhydritization and cementation are the main effective processes. Dolomitization increased reservoir quality but the anhydritization and cementation decreased reservoir quality. It is important to note that relevant reservoir quality is improved by development of shallow marine facies associations and secondary diagenetic events. Based on the porosity, permeability and mercury injection pressure data, anhydrite and anhydrite bearing mudstone have very low reservoir quality whereas ooid and bioclastic pack ston to grainstone have the best reservoir quality.
بخش بالایی سازند سورمه به سن ژوراسیک بالایی با لیتولوژی آهک، دولومیت و میان لایه های انیدریت معادل سازند عرب در بخش عربی خلیج فارس بهحساب می آید. توالی ذکر شده بزرگترین سنگ مخزن سیستم ژوراسیک پلیت عربی را تشکیل می دهد. مطالعه حاضر بر اساس داده های مغزه (مقطع نازک، تخلخل و تراوایی مغزه و فشار موئینه تزریق جیوه) و لاگ های چاه پیمایی به بررسی محیط رسوبی، فرایندهای دیاژنزی و نقش آنها در کیفیت مخزنی بخش بالایی سازند سورمه پرداخته است. بر اساس مطالعات میکروسکپی نه میکروفاسیس رسوبی شناسایی گردید. رخساره های شناسایی شده به قسمت داخلی یک رمپ کربناته کم شیب، متشکل از زیرمحیط های سوپرتایدال، لاگون و شول نسبت داده شده اند. فرایندهای دیاژنزی نقش متغیری بر کیفیت مخزنی سازند مورد مطالعه داشته اند. دلومیتی شدن، انحلال و شکستگی باعث افزایش کیفیت مخزنی شده اند، حال آنکه سیمانی شدن، دلومیتی شدن بیش از اندازه، انیدریتی شدن و فشردگی باعث کاهش کیفیت مخزنی شده اند. بر اساس داده های تخلخل، تراوایی و فشار موئینه حاصل از تزریق جیوه، رخساره های انیدریتی و مادستون حاوی انیدریت مربوط به بخش پرتایدال، دارای پایین ترین کیفیت مخزنی می-باشند و در مقابل رخسارههای گرین استون اائیدی و پکستون تا گرینستون بایوکلاستی مربوط به زیرمحیط شول از بهترین کیفیت مخزنی برخوردار می باشند.
http://geology.saminatech.ir/en/Article/Download/9575