مقاله


کد مقاله : 13990116236334

عنوان مقاله : بررسی رخداد کانه¬زایی در کانسار مس آبگاره، جنوب دامغان: براساس شواهد زمین¬شناسی، کانی¬شناسی و زمین¬شیمی

نشریه شماره : 51 فصل پاییز 1398

مشاهده شده : 163

فایل های مقاله : 4/76 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 راضیه مهابادی mohabadi@chmail.ir دانشجو دانشجوی کارشناس ارشد
2 فرج ا... فردوست faraj_fardoost@yahoo.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

نوار آتش‌فشانی-رسوبی طرود-چاه¬شیرین در جنوب فروافتادگی کویر چاه¬جم (جنوب¬شرق دامغان)، میزبان رخدادها و ذخایر معدنی بی¬¬شماری همچون سرب و روی، مس، نقره و طلا است که کانسار مس آبگاره در بخش شمال¬شرقی این نوار قرار دارد. محدوده کانسار از نظر سنگ¬شناسی شامل سنگ¬های آتش‌فشانی با ترکیب آندزیت، آندزیت¬بازالتی و بازالت و به مقدار کمتر آذرآواری (کریستال¬توف) به سن ائوسن میانی-بالایی می¬باشد. ماهیت این سنگ¬ها، کالک-آلکالن غنی از پتاسیم تا شوشونیتی است که از دید جایگاه زمین¬ساختی، در موقعیت کمان ماگمایی مرتبط با پهنه فرورانش قرار می¬گیرند. براساس مشاهدات صحرایی و مطالعات کانه¬نگاری، کانه¬زایی در دو مرحله هیپوژن و سوپرژن و هوازدگی صورت گرفته است. کانه¬های زون هیپوژن عموماً پیریت، کالکوپیریت و بورنیت می¬باشند؛ درحالی‌که کالکوسیت، کوولیت، مالاکیت و کریزوکولا به¬عنوان کانی¬های اصلی زون سوپرژن مطرح هستند. شکستگی¬های حاصل از عملکرد گسل¬ها در سنگ¬هاي منطقه، محل مناسبی برای نفوذ محلول‌های گرمابی ایجاد کرده است و کنترل¬کننده اصلی کانی¬سازی محسوب می¬شوند. مطالعات زمین¬شیمیایی نشان می¬دهد که عنصر مس بیشترین همبستگی را با نقره دارد. این در حالی است که این عنصر کانی مستقلی تشکیل نداده است و احتمالاً در شبکه کانی¬های مس¬دار، جایگزین مس شده است. سنگ¬های آتش‌فشانی مورد مطالعه در نمودار به¬هنجار شده نسبت به کندریت و گوشته اولیه دارای غنی¬شدگی قابل ملاحظه¬ای از عناصرLREE و LILE نسبت بهHREE وHFSE و بی¬هنجاری منفی از عناصر Ti و Nb هستند. بر اساس نمودارهای مربوطه، سنگ¬های منطقه مورد مطالعه از گوشته غنی شده منشاء گرفته و تبلور تفریقی نقش اساسی را در تحول سنگ¬ها بر عهده داشته است. بر پایه مجموعه شواهد سنگ¬شناسی، کنترل ساختاری کانی¬سازی، نوع دگرسانی و گسترش آن و کانی¬شناسی ساده می¬توان نتیجه گرفت که کانه¬زایی در محدوده آبگاره مربوط به یک سامانه واحد کانه¬زایی است که در ارتباط با تکامل سیالات گرمابی کانه¬دار، سبب تشکیل کانه¬زایی رگه¬ای مس شده است.